UPI Update: ₹2,000 ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗೆ ಶುಲ್ಕ ಬರಲಿದೆಯೇ? ಯಾರ ಜೇಬಿಗೆ ಬೀಳಲಿದೆ ಕತ್ತ
UPI Charges: ದೇಶದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ UPI ಸೇವೆ ಕುರಿತು ಇದೀಗ ಮಹತ್ವದ ಚರ್ಚೆ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಇದುವರೆಗೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕವಿಲ್ಲದೆ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿದ್ದ UPI ವಹಿವಾಟುಗಳ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕುರಿತು ವರದಿಗಳು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಕೆಲವು UPI ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ Merchant Discount Rate (MDR) ಅಥವಾ ವರ್ತಕರ ಸೇವಾ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ UPI ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ತಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಸತ್ಯವಲ್ಲ. ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾಗಿರುವ ಬದಲಾವಣೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವ ಕೆಲವು ವರ್ತಕರು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.
UPI ಶುಲ್ಕದ ಬಗ್ಗೆ ಏಕೆ ಚರ್ಚೆ?
ಭಾರತದಲ್ಲಿ UPI ಬಳಕೆ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ QR ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆನ್ಲೈನ್ ಶಾಪಿಂಗ್, ಬಿಲ್ ಪಾವತಿ, ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಜನರು UPIಯನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ.
2020ರ ಜನವರಿಯಿಂದ UPI ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ MDR ಶುಲ್ಕದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರು ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ UPI ಪಾವತಿ ಸುಲಭ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.
ಆದರೆ UPI ವಹಿವಾಟುಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಸರ್ವರ್ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಸೈಬರ್ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ವೆಚ್ಚವೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಸುಸ್ಥಿರವಾಗಿಡಲು ಆದಾಯದ ಮಾದರಿಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
₹2,000 ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ UPI ಪಾವತಿಗೆ MDR ಬರಲಿದೆಯೇ?
ಪ್ರಸ್ತುತ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಕೆಲವು UPI ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಸುಮಾರು 0.3%ರಿಂದ 0.5%ವರೆಗೆ MDR ವಿಧಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿದೆ.
ಆದರೆ ಈ ದರ ಅಂತಿಮವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಶುಲ್ಕದ ಪ್ರಮಾಣ, ಯಾವ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಣವನ್ನು UPI ಮೂಲಕ ಪಾವತಿಸಿದರೆ ಗ್ರಾಹಕರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಿಂದ ನೇರವಾಗಿ MDR ಕಡಿತವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಶುಲ್ಕ ಬೀಳುತ್ತದೆಯೇ?
ಇದು UPI ಬಳಕೆದಾರರ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ. ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ಪ್ರಕಾರ MDR ಶುಲ್ಕವು ಗ್ರಾಹಕರಿಗಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ.
ಅಂದರೆ ನೀವು ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ₹2,500 ಮೌಲ್ಯದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ UPI ಮೂಲಕ ಪಾವತಿ ಮಾಡಿದರೆ, ಕೇವಲ ₹2,000 ದಾಟಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮಿಂದಲೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಲ್ಲ.
ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಶುಲ್ಕ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದರೂ ಅದರ ಅಂತಿಮ ನಿಯಮಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಸಣ್ಣ ಅಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಸಾಧ್ಯತೆ
ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾಗಿರುವ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ. ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ₹1.5 ಕೋಟಿ ಮೀರಿದ ವಹಿವಾಟು ಹೊಂದಿರುವ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಶುಲ್ಕ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿದೆ.
ಇದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದರೆ ಸಣ್ಣ ಅಂಗಡಿ ಮಾಲೀಕರು, ರಸ್ತೆಬದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ತರಕಾರಿ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಸಣ್ಣ ವರ್ತಕರ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಕಡಿಮೆ ಇರಬಹುದು.
ಆದರೆ ಈ ಮಿತಿ ಕೂಡ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ಹೊರಡಿಸುವ ನಿಯಮಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಪಾವತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಏಕೆ ಆದಾಯ ಬೇಕಾಗಿದೆ?
UPI ವಹಿವಾಟುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ವರ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು, ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳಿಸುವುದು, ವಂಚನೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವುದು, ಸೈಬರ್ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನವೀಕರಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವೆಚ್ಚಗಳಿವೆ.
Google Pay, PhonePe ಮತ್ತು Paytmನಂತಹ ಪಾವತಿ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಗಳು UPI ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಕೋಟ್ಯಂತರ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಿರವಾದ ಆದಾಯದ ಮಾದರಿ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾವತಿಗಳ ಮಹತ್ವ ಏನು?
UPI ವಹಿವಾಟುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಬಹುತೇಕ ಪಾವತಿಗಳು ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ₹500ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮೌಲ್ಯದ ವಹಿವಾಟುಗಳು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿವೆ.
ಆದರೆ ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಒಟ್ಟು ವಹಿವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಒಟ್ಟು ಹಣದ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಪಾಲು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವ ಮಾದರಿಯ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಈಗಲೇ UPI ಶುಲ್ಕದ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕ ಪಡಬೇಕೇ?
ಸದ್ಯಕ್ಕೆ UPI ಬಳಕೆದಾರರು ಆತಂಕಪಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ UPI ಪಾವತಿಗೆ ಇಂದಿನಿಂದಲೇ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಯಾವುದೇ ಅಂತಿಮ ನಿಯಮ ಜಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
MDR ದರ ಎಷ್ಟು ಇರಬೇಕು, ಯಾರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಬೇಕು, ಯಾವ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಇನ್ನೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಅಧಿಕೃತ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಬರುವವರೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ UPI ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ “₹2,000 ದಾಟಿದರೆ UPI ಬಳಕೆದಾರರ ಖಾತೆಯಿಂದಲೇ ಶುಲ್ಕ ಕಡಿತ” ಎಂಬ ರೀತಿಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಂಡು ತಕ್ಷಣ ನಂಬುವ ಬದಲು ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಕಟಣೆಗಾಗಿ ಕಾಯುವುದು ಸೂಕ್ತ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
UPI ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಬಳಕೆದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟಿನ ಪ್ರಮಾಣ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸುಸ್ಥಿರವಾಗಿಡಲು MDR ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಆದರೆ ಈ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ₹2,000 ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ UPI ಪಾವತಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಬಂದ ನಂತರವಷ್ಟೇ ಶುಲ್ಕದ ನಿಖರ ದರ, ಮಿತಿ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯವಾಗುವ ನಿಯಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಸಿಗಲಿದೆ.